Vào thời điểm này, ở các tỉnh Nam Trung bộ, những người nuôi tôm hùm lại đứng ngồi không yên, khi giá tôm hùm rớt thảm hại.
 |
| Đặc sản tôm hùm Bình Ba, Khánh Hòa |
Chuyện bấp bênh trong giá cả nông sản không phải là mới, nhưng điều mà nhiều người bức xúc, đó chính là ngày càng thấy rõ các chiêu thức không thể chấp nhận được trong cách thu mua tôm hùm theo hướng ép giá nông dân.
Mỗi ngày, tiền thức ăn cho mỗi con tôm hùm không dưới 10.000 đồng. Thêm một ngày giữ lại tôm hùm không xuất bán cũng đồng nghĩa chi phí nuôi tăng thêm. Nhưng, đó chưa phải là lo ngại lớn nhất.
Giữ lại tôm hùm, người nuôi đối mặt với rủi ro tôm chết. Tỷ lệ tôm chết lên đến 30% ở những vùng nuôi như xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Còn nếu bán tôm hùm vào thời điểm này, nông dân cầm chắc lỗ vốn.
Chưa khi nào, tôm hùm lại rớt giá như lúc này. 1 kg tôm hùm hiện chỉ còn 1,2 triệu đồng, thấp đến 800.000 đồng/kg so với thời điểm giữa năm ngoái.
Ông Lê Quốc Huy người dân xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa cho biết: Một con tôm giống phải là 400 mà tiền mồi ăn nữa là cỡ khoảng 400 là 800 mà hao hụt như thế thì cái giá bây giờ thì bà con chỉ có lỗ, chứ không có lời.
Tôm hùm rớt giá không phải là điều bất ngờ. Nhưng, điều mà hầu như người nuôi tôm nào cũng bức xúc, đó chính là lý giải mập mờ từ phía các vựa thu mua.
Trên thị trường, tôm hùm được thu mua chia thành 3 loại. Loại 1, mỗi con nặng 1 ký trở lên. Loại 2 từ 8 lạng đến 1 ký. Và loại 3 từ nửa lạng đến 8 lạng. Cuối năm ngoái, khi các vùng nuôi nhiều tôm loại 2, loại 3, các đầu mối thu mua tung tin thị trường cần tôm loại 1, họ đột ngột tăng giá tôm loại 1.
Thấy vậy, nông dân dồn vốn đầu tư nuôi để có tôm loại 1. Lúc này, vùng nuôi nhiều tôm loại 1 thì ngay lập tức, các đầu mối thu mua lại cho rằng, thị trường cần tôm loại 2, loại 3 và ngay lập tức, ép giá tôm hùm loại 1 xuống thấp.
Bà Phan Thị Nguyệt, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa cũng chia sẻ: Người ta mua không ổn định, có khi mình có tôm loại 1 thì người ta lại đòi mua loại 2, loại 3. Nói chung là thất thường anh, tùy theo thương lái người ta quyết định giá cả, chứ người nuôi mình không quyết định được cái gì.
 |
| Lồng nuôi tôm hùm tại Khánh Hòa |
Ai là người đưa ra giá thu mua tôm hùm? Liệu nhu cầu trên thị trường không cần tôm loại 1, có phải sự thật hay không? Không nông dân nào biết được.
Ngay cả các ngành chức năng cũng không thể kiểm chứng, bởi thị trường tôm hùm được bán qua nhiều khâu trung gian để cuối cùng xuất khẩu theo con đường tiểu ngạch sang Trung Quốc.
Ông Trương Thái Hùng – Chủ tịch UBND xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa cho hay: Đối với con tôm hùm là chỉ có đi bằng đường tiểu ngạch, cho nên các đầu nậu là họ ép, ép người dân và giá cả do họ quyết định, cho nên vấn đề này địa phương chúng tôi đã kiến nghị thu mua cho con tôm hùm của bà con nhân dân được ổn định bằng cái đường chính ngạch.
Tính trung bình mỗi năm, vùng nuôi hùm Nam Trung bộ đưa ra thị trường 2.000 tấn. Lẽ ra, người nuôi tôm hùm sẽ có lãi cao với loại thủy sản rất có giá trị này, nhưng thực tế không như vậy. Mấu chốt ở đây là mặc dù hơn 90% sản lượng tôm hùm để xuất khẩu, nhưng lại xuất khẩu theo con đường tiểu ngạch sang thị trường Trung Quốc với cách thức thu mua, xuất khẩu thiếu ổn định.
Võ Văn Nha – Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản III nhấn mạnh: Điều đầu tiên đó là chúng ta phải quan tâm xem coi thử thị trường của chúng ta hiện nay, có phải chăng là đang xuất sang cho 1 thị trường thứ 2, rồi thị trường thứ 2 sang cho 1 thị trường thứ 3 thì như vậy, nếu mà được chăng thì chúng ta phải trực tiếp làm việc để xuất trực tiếp đi; cái thứ 2 nữa là chúng ta phải tính toán đến sản lượng nuôi của mình trên 1 cái đơn vị để từ đó, chúng ta có những cái hoạch định rõ ràng hơn.
Sẽ còn mất thời gian dài với nhiều giải pháp đồng bộ mới có thể tạo ra sự ổn định trên thị trường tôm hùm - loại thủy sản có mức đầu tư lớn, giá trị cao.
Còn trước mắt, nông dân có thể làm được gì trước sự thay đổi đến khó lường trên thị trường thu mua tôm hùm, nhất là khi việc thu mua tôm hùm hoàn toàn không có hợp đồng ký kết? Khuyến cáo đưa ra là phát triển vùng nuôi tôm hùm Nam Trung bộ nên dựa vào quy hoạch, chủ động sản lượng cung ứng ra thị trường chứ không nên chạy theo thị trường.
