Nếu ai đã có lần từng thử mắm sò Lăng Cô, ắt hẳn không thể quên cái mùi vị độc đáo, thơm dịu và hương vị cay nồng đầu lưỡi.
 |
| Mắm sò kẹp thịt ba chỉ là món được ưa chuộng nhất |
Lăng Cô (huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế) nổi tiếng với nhiều loại đặc sản tươi sống như tôm, cua, ghẹ, mực, sò lông, vẹm, hầu… nhờ sự ưu ái của thiên nhiên ban tặng điều kiện tự nhiên biển, đầm phá bao bọc. Đặc biệt, giống sò huyết ở đây từ lâu đã được rất nhiều người biết đến khi người dân chế biến thành một loại mắm đã trở thành đặc sản: Mắm sò Lăng Cô.
Sò Lăng Cô có quanh năm, tuy nhiên theo người dân nơi đây thì sò ngon nhất là vào tầm từ tháng 4 – 7, mùa biển lặng, khi đó sò thu hoạch rất nhiều. Để bắt được sò không khó nhưng để bắt được nhiều sò lại đòi hỏi người bắt phải bền bỉ, kiên trì, ngâm mình trong nước mặn cả ngày, thậm chí là nước nóng của buổi chiều hoặc nước dâng cao ngang cổ.
Hiện nay, vùng đất này có rất nhiều hộ gia đình có thể tự làm mắm sò nhưng nổi tiếng nhất là gia đình Mệ Cặn với 20 năm làm mắm sò ở ngay ngã ba đường vào chợ Lăng Cô. Mệ chia sẻ rằng, cách làm mắm sò thực ra cũng đơn giản nhưng phải hiểu sò và đặc biệt là có tâm.
Sò đem về rửa sạch vỏ, lấy mũi dao nhọn cạy miệng, chẻ vỏ rồi giữ nguyên ruột đem rửa sạch. Ớt bột, củ riềng xắt nhuyễn, đậu xanh rang giã mịn và muối hột cho vào thau sò trộn đều. Sau đó, đổ tất cả vào thẩu đậy thật kín. Khoảng 15 – 20 ngày, con sò nổi lên mặt là mắm sò đã chín.
 |
| Mắm mới làm và sau khoảng 15 - 20 ngày là chín |
Nhìn thấy nước bên dưới chai mắm là lúc mắm có thể ăn được, ta dùng đũa sạch vớt ra một lượng mắm vừa đủ dùng và đóng lại thật kín nhằm bảo quản lần sau. Giã một ít tỏi trộn lẫn vào mắm đỏ tươi bắt mắt, ta như thấy mắm được tăng thêm mùi thơm và hương vị.
Mắm sò có thể kết hợp với nhiều món ăn. Tuy nhiên, mắm sò kẹp thịt ba chỉ không quá bình dân nhưng cũng chẳng phải cao sang là món được ưa chuộng nhất. Món ăn đọng vào lòng người tất cả những gì của các vị giác cay, chua, mặn, ngọt khi biết kết hợp hài hòa các yếu tố tạo nên hương vị mắm sò Lăng Cô.
Nhiều người cho rằng, đến Lăng Cô mà dậy trễ không ngắm bình minh thì coi như vứt cả chuyến đi. Nhưng cũng có ý kiến khẳng định, nếu chưa thử món mắm sò thì coi như chưa biết Lăng Cô là gì. Không biết ai đúng, ai sai bởi nó còn tùy thuộc vào cảm nhận của từng người nhưng có lẽ, chính những điều giản dị ấy đã làm du khách không thể nào quên khi đến Lăng Cô.
