Lợi ích của Bào ngư

Bào ngư là một trong những hải sản rất bổ dưỡng, chứa nhiều magiê, vitamin B, E, protein... có lợi cho sức khỏe của con người. 

Vỏ bào ngư nung cho vị thuốc thạch quyết minh.

Cùng với yến sào và vi cá mập, bào ngư cũng được xem là món ăn quý trong các bữa tiệc sang trọng. Trong y học cổ truyền, cả vỏ và thịt bào ngư, đặc biệt là vỏ bào ngư nung có tên thuốc là thạch quyết minh.

Theo Đông y, thạch quyết minh vị mặn, tính bình; vào can thận. Có tác dụng bình can tiềm dương, thanh can minh mục. Dùng cho các trường hợp can dương vượng, can phong nội động gây đau đầu chóng mặt, đau mắt đỏ, viêm kết mạc cấp tính, giảm thị lực do viêm thị thần kinh. Liều dùng và cách dùng: 10 - 50g/ngày bằng cách sắc thời gian lâu.

Bổ tâm an thần: thạch quyết minh 16g, sinh địa 16g, mẫu lệ 16g, bạch thược 12g, nữ trinh tử 12g, ngưu tất 12g, cúc hoa 8g. Sắc uống. Dùng cho chứng bệnh do phần dương trong gan bốc lên, sinh ra chóng mặt, hoa mắt...

Tan màng mộng, sáng mắt: Dùng cho bệnh mắt mờ cộm và các bệnh về mắt do nóng trong gan (can nhiệt).

Thạch quyết minh 16g, xà thoái 4g, cam thảo 3g, câu kỷ tử 12g, mộc tặc 12g, tang diệp 12g, bạch cúc hoa 8g, thương truật 8g, kinh giới 8g, toàn phúc hoa 8g, cốc tinh thảo 12g. Sắc uống hoặc nghiền thành bột, uống sau khi ăn, uống với nước đun sôi khi còn ấm. Chữa mắt kéo màng mộng, mắt đỏ, nhìn không rõ.

Thạch Quyết Minh (Concha Haliotidis) 石决明  là vỏ một số loài Bào ngư Haliotis diversicolor Reeve (Cửu khổng bào), Haliotis ginantea Reeve (Bàn đại bào), Haliotis ovina Gmelin (Dương bào), họ Bào ngư (Haliotidae).

Thạch quyết minh, cúc hoa vàng, cam thảo; liều lượng bằng nhau. Sấy khô, tán bột. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 4g với nước ấm. Chữa đau mắt đỏ, mắt kéo màng, đau nhói về đêm.

Thạch quyết minh, mộc tặc, liều lượng bằng nhau. Sấy khô tán bột. Mỗi lần uống 12g; uống với nước hãm gừng tươi 3 lát, hồng táo 1 quả, thái nhỏ. Ngày uống 2 lần. Chữa đau mắt đỏ, mắt kéo màng, đau nhói về đêm (Nam dược thần hiệu).

Thạch quyết minh 16g, sơn thù 16g, hoài sơn 16g, bạch thược 12g, cúc hoa 12g, kỷ tử 12g, bạch tật lê 12g, trạch tả 12g, phục linh 12g, đơn bì 12g, thục địa 12g. Sấy khô tán bột, luyện với mật làm hoàn. Ngày uống 20 - 30g, chia uống 2 lần. Chữa quáng gà.

Thạch quyết minh 30g, huyền hồ 10g, thuyền thoái 15g, xà thoái 15g, đại hoàng 5g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần. Chữa đục thủy tinh thể.

Kiêng kỵ: Người tỳ vị hư hàn hoặc không thuộc chứng bệnh thực nhiệt cấm dùng.

Bào ngư Bạch Long Vỹ

Bào ngư Bạch Long Vỹ vừa được Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam công bố là một trong 10 đặc sản hải sản Việt Nam lần thứ nhất.

Giá trị của bào ngư lớn đến nỗi ai đến Bạch Long Vỹ cũng muốn thưởng thức đặc sản biển này

Bào ngư Bạch Long Vỹ hiện có hai loại là bào ngư đá và bào ngư lỗ. Bào ngư đá chuyên sinh sống, bám vào các vỉa đá ngầm, còn bào ngư lỗ chuyên sống trong các lỗ dưới đáy biển. Bào ngư là loại ốc có vỏ cứng như vỏ sò, nhưng dẹt hơn ở mép vỏ có 7 - 13 lỗ nhỏ để không khí ra vào. Thông thường có 9 lỗ nên thường còn được gọi là “cửu khổng”. Vỏ bào ngư phía ngoài có nhiều vân tím, nâu, xanh xen kẽ nhau, phụ thuộc vào từng loài thích nghi với môi trường sống riêng có; mặt trong có lớp xà cừ óng ánh. Vỏ rất cứng làm chủ yếu từ canxi cacbonnat gồm nhiều lớp xếp chồng lên nhau.

Bào ngư được chế biến thành một số món hấp dẫn như: bào ngư chấm mù tạt - xì dầu; bào ngư nấu cháo toàn tính (thả cả vỏ vào cháo)…

Cùng với bào ngư Bạch Long Vỹ thì Việt Nam còn có các loại đặc sản hải sản khác như: Sá sùng (Quảng Ninh); “Mực nháy” Cửa Lò (Nghệ An); Cá ngừ đại dương (Phú Yên); Sò huyết đầm Ô Loan (Phú Yên); Tôm hùm Bình Ba (Khánh Hòa); Mực một nắng Phan Thiết (Bình Thuận); Ốc vú nàng Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu); Còi Biên mai Phú Quốc (Kiên Giang); Tôm tít (Cà Mau).

Bào ngư sốt dầu hào

Đây là món ăn cao cấp và nổi tiếng Trung Hoa được nhiều người Việt yêu thích. Bào ngư cũng giống như ốc hương, sò huyết, hải sâm… là loại đặc sản biển có hàm lượng chất dinh dưỡng cao có thể chế biến nhiều món hấp dẫn ăn tốt cho sức khoẻ nhất là tốt cho nam giới

Bào ngư sốt dầu hào có tính bổ âm, tăng khí, bổ thận, tăng cường sinh lực cho nam giới.

Nguyên liệu: 

- Bào ngư: 1 con (khoảng 100g) 

- Nước dùng gà: 75ml 

- Bột nêm gà: 1/4 muỗng 

- Dầu hào: 1 muỗng canh 

- Súp lơ xanh: 15g 

- Bột bắp: 10g 

- Xì dầu, muối, tiêu, hành, gừng, tỏi, rượu

Chế biến:

1. Bào ngư làm sạch, hấp trong vòng 20 phút, vớt ra.
2. Tiếp đến cho bào ngư vào chảo dầu nóng đảo thật nhanh và cho thêm chút gừng vào cho thơm.
3. Súp lơ rửa sạch, ngâm qua nước muối.
4. Tỏi lột vỏ, đập dập và cho vào chảo dầu nóng phi thơm, sau đó bỏ súp lơ vào xào, nêm chút gia vị. 
5. Cách làm nước xốt: Cho nước dùng gà vào nồi đun sôi, sau đó cho dầu hào, đường, rượu, xì dầu, bột bắp vào tiếp tục đun đến khi hỗn hợp có độ sánh là được. 
6. Bào ngư bỏ ra đĩa trang trí súp lơ xanh và tới nước xốt lên trên cùng rau ngò và thưởng thức. 
7. Thái bào ngư thành miếng vừa ăn và nên dùng nóng.

---

Tham khảo cách chế biến Bào Ngư Sốt Dầu Hào tại nhà hàng Bờ Kè, Nha Trang.

---

Bào ngư - món ăn xa xỉ

Không quen thuộc và có nhiều như ốc vú nàng, ốc nón, ốc mỡ... bào ngư là một loại ốc cực hiếm, được biết đến với nhiều tên gọi khác như ốc cửu không (do có 9 lỗ trống) hay hải nhĩ (do có hình dạng giống cái tai). 

Bào ngư có lớp vỏ ngoài cứng, hơi dẹt và có màu nâu sẫm, dọc theo mép vỏ có các lỗ nhỏ để thở. 

Loài ốc này bám vào những tảng đá ngầm san hô ở vùng nước biển có độ mặn cao, nhiều sóng gió, vì vậy rất khó phát hiện. Bào ngư là thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Trong thịt bào ngư có đầy đủ các chất protid, glucid, lipid, nhiều vitamin và những chất khoáng cần thiết cho cơ thể. Ở nước ta, bào ngư sống nhiều ở một số đảo như Cô Tô, Hạ Long, Côn Đảo, Phú Quốc, Cù Lao Chàm... Muốn bắt bào ngư, các ngư dân phải lặn sâu xuống biển để tách chúng ra khỏi những tảng đá.

Bào ngư còn sống vừa mới bắt về

Bào ngư bắt được hay mua về, chỉ cần cho vào chậu nước rửa sạch đất cát. Sau đó chế biến thành nhiều món ngon và bổ như: luộc, nướng, nấu cháo... Món bào ngư luộc khai vị ăn vừa mát vừa thanh, lại có vị ngọt rất riêng. Bào ngư luộc tất nhiên không được sống quá, nhưng cũng không được chín quá. Sống quá khó cạy miệng, ăn tanh; chín quá, bào ngư há miệng, nước luộc tràn vào, ăn nhạt, mất vị. Xếp bào ngư vào nồi, cho một chút xíu nước, vài tép gừng đã giã nhuyễn. Đun vừa lửa trong chừng mươi lăm phút khi những con bào ngư thoang thoảng mùi thơm là được. 

Bào ngư là loại hải sản quý hiếm thường chỉ xuất hiện trong các bữa tiệc vương giả. Trong thời phong kiến, bào ngư là một trong 8 món "bát trân" dành riêng cho vua chúa.

Có lẽ ấn tượng với người ăn hơn cả đó là món bào ngư nướng nước xốt gừng tỏi. Gừng, tỏi băm vắt nước hòa với nước mắm, đường, ớt và tiêu làm nước sốt. Cho hỗn hợp này vào từng con bào ngư, ướp khoảng mươi phút. Đặt vỉ sắt trên bếp củi than đã đỏ lửa, đặt bào ngư nằm ngang hoặc đứng sao cho miệng bào ngư ở phía trên. Khi chỗ miệng bào ngư sủi bọt, hơi nước phì ra, tức nước trong mình bào ngư đã sôi, bào ngư vừa chín tới. Ăn liền lúc này, bào ngư còn nước, thịt còn đầy đặn, mềm. Tùy mỗi người mỗi khẩu vị mà “chăm chút” cho món bào ngư nướng của mình. Vừa chín tới, còn nguyên vị bào ngư; chín hẳn, và đặc biệt chín “quắt” sẽ thoang thoảng mùi thơm của thịt nướng vàng và một chút mùi khét của khói...

Hấp dẫn món bào ngư nướng

Ngoài ra, có thể xào bào ngư với nấm. Trước khi xào phải chần bào ngư qua nước sôi có pha rượu và gừng xắt lát. Xào hành tây cho thơm, cho bào ngư vào đảo đều, lửa lớn, nêm giấm, muối, đường. Trút nấm xào tiếp. Cuối cùng là cho những lát gừng cắt sợi vào.

Kỳ công hơn là món bao ngư hầm gà. Đặt bào ngư vào nồi, sắp từng miếng thịt gà, tiếp theo là hành lá, gia vị vừa ăn và cho nước luộc gà vào. Bắt đầu hầm lửa nhỏ liu riu đến khi nào bào ngư mềm thì được. Trong lúc nấu thỉnh thoảng nên kiểm tra nước, nếu nước cạn thì thêm vào. Cuối cùng dùng bột năng pha nước cho vào để tạo độ sánh.

---

Cận cảnh bào ngư sống Phú Quốc.

---